Vereniging Ouderen en Kinderen met een Slokdarmafsluiting

Een slokdarmafsluiting kan niet vanzelf herstellen. Een operatie is nodig om een verbinding te maken tussen de slokdarm en de maag. Voor ouders is dit vaak een spannend moment. Na een periode van onzekerheid komt er een belangrijke stap: de chirurg probeert de slokdarm weer bruikbaar te maken. De precieze behandeling hangt af van:

• het type oesofagusatresie
• de afstand tussen de slokdarmdelen
• de conditie van de baby
• eventuele andere aangeboren afwijkingen

Het doel van de operatie
De operatie heeft twee belangrijke doelen:

1. De slokdarm herstellen
De twee delen van de slokdarm worden met elkaar verbonden. Deze verbinding heet een: anastomose.

2. Een TE-fistel sluiten
Wanneer er een verbinding bestaat tussen de slokdarm en luchtpijp, wordt deze afgesloten. Dit voorkomt dat:

• lucht in de maag komt
• voeding of speeksel in de luchtwegen terechtkomt

Wanneer vindt de operatie plaats?
De timing verschilt per kind. Wanneer mogelijk wordt de operatie kort na de geboorte uitgevoerd. Soms moet eerst worden gewacht omdat:

• de baby extra ondersteuning nodig heeft
• er andere medische problemen zijn
• de afstand tussen de slokdarmdelen groot is

Het behandelteam maakt hierin de veiligste keuze.

Voorbereiding op de operatie
Voor de operatie wordt de baby zorgvuldig voorbereid. Mogelijke stappen:

• controle van hart en longen
• beoordeling van andere afwijkingen
• stabiliseren van de conditie
• uitleg aan ouders door het behandelteam

Wie voert de operatie uit?
De operatie wordt uitgevoerd door een gespecialiseerd kinderchirurgisch team. Omdat oesofagusatresie zeldzaam is, gebeurt dit in gespecialiseerde centra met ervaring in deze aandoening. Het team bestaat vaak uit:

• kinderchirurg
• anesthesioloog
• neonatoloog
• verpleegkundigen
• andere specialisten

Hoe verloopt de operatie?
De operatie gebeurt onder volledige narcose. De chirurg:

• benadert de slokdarm
• sluit de eventuele fistel naar de luchtpijp
• brengt de slokdarmdelen bij elkaar
• maakt een nieuwe verbinding

De techniek hangt af van de anatomie van het kind.

Operatietechnieken
Open operatie
Traditioneel gebeurt de operatie via een opening tussen de ribben. Voordelen:

• goede toegang tot het operatiegebied
• veel ervaring mee opgebouwd

Kijkoperatie (thoracoscopie)

Bij sommige kinderen kan de operatie via kleine openingen met een camera worden uitgevoerd. Voordelen kunnen zijn:

• kleinere littekens
• mogelijk sneller herstel

Niet ieder kind komt hiervoor in aanmerking. De keuze hangt af van:

• ervaring van het centrum
• situatie van het kind
• type afwijking

Wanneer de afstand tussen de slokdarmdelen groot is
Long gap oesofagusatresie
Bij sommige kinderen liggen de uiteinden van de slokdarm ver uit elkaar. Dan is directe verbinding soms niet mogelijk. Mogelijke behandelstrategieën:

• wachten tot de slokdarmdelen groeien
• technieken om de uiteinden naar elkaar toe te brengen
• gespecialiseerde reconstructieve behandelingen

Dit vraagt om zeer gespecialiseerde zorg.

Na de operatie
Een periode van herstel
Na de operatie blijft een baby meestal opgenomen. Er wordt gelet op:

• ademhaling
• wondgenezing
• voeding
• doorgankelijkheid van de slokdarm
• eventuele complicaties

Voor ouders kan dit een periode zijn van hoop, maar ook spanning.

Voeding na de operatie
Na de operatie wordt voeding meestal voorzichtig opgebouwd. Dit kan bijvoorbeeld via:

• sondevoeding
• later kleine hoeveelheden drinken
• uiteindelijk orale voeding.

Het tempo verschilt per kind.

Controle van de verbinding
Voordat voeding volledig wordt opgebouwd, wordt vaak gecontroleerd of de nieuwe verbinding goed genezen is. Dit kan bijvoorbeeld met:

• contrastonderzoek
• andere beeldvorming

Mogelijke complicaties
Zoals bij iedere operatie kunnen complicaties voorkomen. Mogelijke problemen zijn:

Lekkage van de verbinding
De nieuwe verbinding tussen de slokdarmdelen kan tijdelijk lekken. Vaak wordt dit zorgvuldig gevolgd en behandeld.

Vernauwing van de slokdarm
Door littekenvorming kan later een vernauwing ontstaan. Dit kan klachten geven zoals:

• moeite met slikken
• voedsel dat blijft hangen

Reflux
Door de veranderde anatomie en werking van de slokdarm komt reflux vaak voor. 

Problemen met de luchtwegen
Sommige kinderen houden klachten door:

• tracheomalacie;
• gevoeligheid van de luchtwegen;
• eerdere fistelvorming.

De eerste keer drinken
Voor ouders is de eerste voeding vaak een bijzonder moment. Het kan spannend zijn:

• gaat slikken goed?
• raakt mijn kind niet benauwd?
• lukt drinken?

Begeleiding door verpleegkundigen, logopedisten en andere zorgverleners helpt hierbij.

Het litteken
De operatie laat meestal een litteken achter. Voor sommige kinderen en ouders is dit een zichtbaar onderdeel van hun verhaal. Veel mensen ervaren het later als:

• herinnering aan een moeilijke start
• teken van kracht
• onderdeel van hun identiteit

De rol van ouders na de operatie
Ouders spelen een belangrijke rol bij het herstel. Zij leren:

• signalen herkennen
• omgaan met voeding
• vertrouwen krijgen
• de zorg thuis voortzetten

Veelgestelde vragen
Is de operatie altijd succesvol?
De operatie heeft tegenwoordig vaak goede resultaten, maar het herstel en de gevolgen verschillen per kind.

Heeft mijn kind na de operatie altijd klachten?
Nee. Sommige kinderen hebben weinig klachten, anderen houden aandachtspunten.

Kan mijn kind later normaal eten?
Veel kinderen leren zelfstandig eten. Soms is extra begeleiding nodig.

Blijft mijn kind altijd onder controle?
Dit verschilt per persoon en per klachtenpatroon.

Gerelateerde pagina’s
Diagnose
Types oesofagusatresie
Voeding en slikproblemen
Reflux
Vernauwing van de slokdarm
Late gevolgen
Suggesties voor website-elementen
Afbeeldingen
Aanbevolen:
Animatie "de operatie uitgelegd"
Met eenvoudige stappen:
afgesloten slokdarm
sluiten TE-fistel
verbinden slokdarmdelen
herstel en voeding
Downloads
De operatie uitgelegd voor ouders
Checklist vragen aan de kinderchirurg
Dagboek ziekenhuisperiode